Historia KS Yacht Club Sekcja Kajakowa

Sekcja kajakowa powstała w 1953 roku jako jedna z pierwszych sekcji Klubu Sportowego Hutnik. Jej założycielem był mgr inż. Jerzy Rowiński, pracownik Huty im. Lenina, który dostrzegł potencjał Wisły jako miejsca do rozwoju sportów wodnych.

Pierwsza przystań mieściła się w starym drewnianym baraku w Mogile – obiekcie pozbawionym zaplecza sanitarnego, ogrzewania i właściwej infrastruktury. Młodzież do sekcji rekrutowano głównie spośród dzieci pracowników Huty oraz mieszkańców rozwijającej się przyległej dzielnicy. Początki były bardzo trudne – brakowało sprzętu, odpowiedniej kadry, a treningi prowadzone były w warunkach dalekich od sportowych standardów. Mimo to powstała pierwsza grupa pasjonatów: bracia Józef i Jan Grzesiak, Jan Szwed, Krzysztof Ptaszyński, Józef Skalski, Alfred Jezusek, Stanisław Noga, Adolf Rams i inni, którzy rozpoczęli budowę kajakarskiej tradycji w Nowej Hucie.

W 1954 roku funkcję trenera objął Tadeusz Lang. To on wprowadził pierwsze elementy systematycznego szkolenia, dzięki czemu sekcja zaczęła zaznaczać swoją obecność na krakowskiej scenie kajakarskiej. Moment przełomowy przyszedł w 1957 roku, gdy po odbyciu służby wojskowej do klubu dołączyli wybitni zawodnicy klubu Pieniny Szczawnica – bracia Stefan i Eugeniusz Kapłaniak oraz Stanisław Węglarz. Ich obecność podniosła poziom szkoleniowy sekcji, a rok później – w 1958 roku – Stefan Kapłaniak zdobył dwa złote medale na Mistrzostwach Świata w Pradze (K1 500m i K2 500m), przynosząc klubowi międzynarodowy rozgłos. W 1960 roku duet Kapłaniak – Zieliński wywalczył brąz na igrzyskach olimpijskich w Rzymie.

W 1959 roku sekcja została przeniesiona do Yacht Club Budowlani Nowa Huta, w którym działała już prężna sekcja wioślarska. Komandorem klubu został inż. Roman Komiszke, a wicekomandorem ds. sportowych – Tadeusz Lang. Mimo zmian organizacyjnych warunki pracy nadal pozostawały bardzo skromne: drewniany barak bez ogrzewania i corocznie zalewane szatnie wciąż ograniczały możliwości rozwoju.

Na przełomie lat 60. i 70. rozpoczął się jeden z najlepszych okresów w historii sekcji. Dzięki pracy szkoleniowców Józefa Grzesiaka i Jana Szweda klub znacząco rozwinął bazę zawodników oraz osiągane wyniki. Wychowankami tego okresu byli m.in. Maria Bem – olimpijka z Montrealu (1976), Alicja Bigaj Wolska – srebrna medalistka Mistrzostw Europy Juniorów (1973), a także Leszek Wolski i Jerzy Jakubowski – uczestnicy Mistrzostw Europy Juniorów.

W połowie lat 70. doszło jednak do konfliktów między trenerami i działaczami, co przełożyło się na spadek wyników i odejścia najlepszych zawodników do innych klubów. Próba ratowania sytuacji poprzez zatrudnienie trenera Stanisława Gucy przyniosła krótkotrwałą poprawę. W 1977 roku doszło do fuzji Yacht Club z BKS Wanda – sekcja kajakowa została włączona do struktur Wandy.

Lata 80. przyniosły stopniową poprawę infrastruktury: wybudowano murowany hangar, ogrzewane szatnie z ciepłą wodą oraz nowe zaplecze techniczne. W 1987 roku do klubu wrócił w roli szkoleniowca były zawodnik – Andrzej Dziura, wielokrotny medalista Mistrzostw Polski i reprezentant kraju. Jego praca zapoczątkowała nowy etap rozwoju sekcji – napływ młodych zawodników, wzrost wyników oraz systematyczny udział klubu w imprezach ogólnopolskich. Po rozłamie z BKS Wanda w 1990 roku sekcja wodna utworzyła ponownie Yacht Club Nowa Huta, a w 1993 roku kajakarze odłączyli się od sekcji żeglarskiej i wioślarskiej, powołując KS Yacht Club Sekcja Kajakowa z Andrzejem Dziurą jako Prezesem. Klub otrzymał budynki i sprzęt sportowy, a organizacja pracy treningowej została gruntownie uporządkowana. Lata 90. były okresem dynamicznego rozwoju. W 1993 roku klub zdobył rekordową liczbę 12 medali mistrzostw Polski, a w 1994 roku po raz pierwszy dwóch zawodników – Paweł Łach i Piotr Zwaliński – otrzymało powołanie do kadry narodowej i wystąpiło na Mistrzostwach Świata w Maratonie.

W 1997 roku klub uległ poważnym zniszczeniom podczas powodzi, jednak już w tym samym roku Paweł Łach i Paweł Dziura osiągnęli jeden z największych sukcesów w historii sekcji – 7. miejsce Mistrzostw Europy w Maratonie.

Pod koniec lat 90 zmniejszyła się liczba młodzieży trenującej w klubie, jednak mimo tego wychowankowie KS Yacht Club Sekcja Kajakowa wciąż odnosili sukcesy. W 1999 roku Magdalena Zych zajęła 6. miejsce na Mistrzostwach Europy Juniorów.

Przełom nastąpił w 2000 roku dzięki rozpoczęciu pracy trenerskiej przez Pawła Dziurę, który wdrożył nowoczesne metody szkoleniowe. Efektem był ponowny wzrost poziomu sportowego, a w 2003 roku – nowy rekord: 21 medali Mistrzostw Polski i 9. miejsce w rankingu PZKaj.

W kolejnych latach, mimo spadku zainteresowania sportem wśród młodzieży i wyzwań demograficznych, klub wypracował model pracy oparty na jakości szkolenia niewielkich grup zawodników. To przyniosło kolejne sukcesy – m.in. brązowy medal Doroty Suchan na Mistrzostwach Europy Juniorów w Maratonie w roku 2005 oraz tytuły Mistrzów Polski zdobywane przez zawodników – Mateusz Skoczyński, Mariusz Łączak, Róża Czerniawska, Dagmara Metzler, Urszula Dziwisz.

W 2011 r. podczas Mistrzostw Polski w Maratonie zawodnicy krakowskiego Yacht Club – Jakub Brzezicki, Paweł Dziura, Grzegorz Korneluk oraz Wojciech Kopiński zaznaczyli swoją krajową dominację wygrywając dubletem wyścig K2 Seniorów. Zajęli dwa pierwsze miejsca rozgrywając zawody krajowe w ramach klubowej rywalizacji. Dwóch pierwszych następnie reprezentowało Polskę w Mistrzostwach Europy w 2011 r. zajmując 12. miejsce.

W listopadzie 2024 roku KS Yacht Club Sekcja Kajakowa pożegnał swojego wieloletniego trenera i wychowawcę wielu pokoleń kajakarzy, Andrzeja Dziurę. Człowieka, który nie tylko uczył techniki i wytrwałości, ale przede wszystkim kształtował charakter, hart ducha i pasję do kajakarstwa, pozostawiając w sercach swoich podopiecznych trwałe wartości.

Po jego odejściu kierownictwo klubu przejęli jego wychowankowie – Jacek Rusek wraz z całym zespołem zarządzającym. Każdy z nich dorastał pod jego skrzydłami, chłonąc jego nauki i zasady, które stały się fundamentem ich życia i pracy.

Klub nie przeszedł w obce ręce – pozostał wśród tych, którzy przez lata byli kształtowani przez Andrzeja Dziurę, kontynuując jego dzieło i pielęgnując wspólnotę wartości, jakie im przekazał.

Dziś Ci, którzy kierują sekcją i zasiadają w zarządzie, łączą wierność tradycji z odwagą patrzenia w przyszłość. Idą z duchem czasu, jednocześnie przekazując młodszym pokoleniom to, czego nauczył ich Andrzej Dziura – pasję, zaangażowanie i szacunek do sportu. Dzięki temu dziedzictwo trenera żyje w każdym treningu, w każdej chwili na wodzie, w każdym sukcesie kolejnych kajakarzy.

W 2025 roku Justyna Stelmach zdobyła dwa złote medale na Mistrzostwach Polski w Zjeździe Kajakowym w Szczawnicy, co jest wybitnym osiągnięciem. Sukces ten niewątpliwie dedykuje temu, który ją ukształtował – Andrzejowi Dziurze, doceniając jego wkład w rozwój jej umiejętności i sportowej kariery.